Dyrektywa 2019/904 Single Use Plastics (SUP) została przyjęta 5 czerwca 2019 roku przez Parlament Europejski oraz Radę Unii Europejskiej. Jest to akt prawny wiążący dla wszystkich Państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym także dla Polski. Pełna treść Dyrektywy: https://tiny.pl/rl4rf

Cele dyrektywy

Głównym celem jest zapobieganie i zmniejszenie negatywnego wpływu niektórych jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Kolejnym jest wspomaganie przejścia do gospodarki o obiegu zamkniętym.

Od kiedy obowiązuje dyrektywa SUP?

Państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzenia do przepisów krajowych zapisów Dyrektywy do dnia 3 lipca 2021.

Dyrektywa SUP w Polsce

Aktualnie w Polsce trwają prace nad przygotowaniem rozwiązań prawnych zapewniających realizację postanowień Dyrektywy w kraju. Choć wiąże nas data 3 lipca 2021, jako termin przyjęcia stosowanych krajowych aktów prawnych, to na podstawie aktualnego tempa prac trudno ze 100% pewnością wskazać dokładny termin wprowadzenia przepisów Dyrektywy SUP w Polsce. Polski związek Przetwórców Tworzyw Sztucznych dokłada wszelkich starań, aby być aktywnym uczestnikiem działań podejmowanych podczas prac nad polskim aktem prawnym wdrażającym Dyrektywę SUP. Informujemy na bieżąco o wszystkich znanych nam informacjach dotyczących wdrażania Dyrektywy SUP w Polsce.

Definicja produktu wg. Dyrektywy

Jest to jednorazowy produkt w całości lub częściowo wykonany z tworzyw sztucznych, który nie zakłada możliwości wprowadzenia go do obrotu w sposób, który pozwalałby na jego wielokrotną rotację poprzez zwrócenie go producentowi w celu ponownego napełnienia lub ponownego użycia do tego samego celu. Produkty wymienione w Dyrektywie wykonane ze wszystkich tworzyw biopochodnych oraz tworzyw biodegradowalnych są objęte Dyrektywą.

Produkty zakazane według Dyrektywy SUP

Sztućce, talerze, słomki, pałeczki i mieszadełka jednorazowe wykonane z:

- każdego innego plastiku niż polimer naturalny

- materiałów PLA i biopochodnych

Oprócz tego:

- pojemniki na żywność "na wynos" ze spienionego polistyrenu (wyłącznie EPS) - pojemniki styropianowe

- patyczki wykonane z każdego innego plastiku niż polimer naturalny

Aktualnie na rynku nie ma dostępnego polimeru naturalnego, który mógłby być wykorzystany do produkcji sztućców, talerzy, pałeczek, słomek i mieszadełek (z powodów technologicznych).

Produkt BIODEGRADOWALNY

Oznacza rozkładający się w warunkach kompostowalnych, nie uwalniający żadnych szkodliwych substancji chemicznych. Takie produkty wytworzone są z polimerów występujących naturalnie w przyrodzie.

Produkty biodegradowalne, które posiadamy w swojej ofercie:

a.) OPAKOWANIA Z TRZCINY CUKROWEJ

Produkty z trzciny cukrowej pochodzą z naturalnych źródeł. Materiał powstaje z odpadów produkcyjnych cukru. Tworzy się z nich włókna, które są dokładnie czyszczone. Można z nich stworzyć różnego rodzaju produkty. My oferujemy pojemniki obiadowe, które nadają się zarówno do przechowywania dań na zimno jak i na ciepło. Pojemniki są w 100% biodegradowalne. Można je bardzo łatwo kompostować. W odpowiednich warunkach rozkłada się od 30 do 90 dni. Proces produkcyjny nie wytwarza żadnych szkodliwych substancji. Co więcej trzcina cukrowa jest w 100 odnawialna!

b.) NACZYNIA Z LIŚCIA PALMOWEGO

Produkcja naczyń, opakowań i innych produktów z liścia palmowego jest bardzo prosta. Naturalnie zrzucone liście palmowe są zbierane na plantacji palm, dokładnie czyszczone i prasowane w wysokiej temperaturze na dowolny rozmiar i kształt. Dzięki tego typu produkcji, tworzywa z liścia palmowego są wolne od chemikaliów i innych szkodliwych substancji. W warunkach kompostowalnych rozkładają się od 30-90 dni. Naczynia wytworzone z tego materiału są bardzo sztywne i wytrzymałe. Charakteryzuje je również oryginalny design, który na pewno wpisze się w charakter każdej uroczystości.

c.) SZTUĆCE DREWNIANE

Sądzimy, że każdy zdaje sobie sprawę z naturalnego pochodzenia produktów drewnianych. Nie od dziś stosuje się ten materiał do produkcji różnorodnych rzeczy. Od jakiegoś czasu zaczęto również wytwarzać z drewna sztućce jako zamiennik plastikowych. Drewniane łyżki, noże i widelce są bardzo wytrzymałe, a przede wszystkim nadają się w 100% do ponownego przetworzenia. Szybko się również rozkładają.

d.) OPAKOWANIA PAPIEROWE

Również produkty papierowe są widoczne od wielu lat na rynku. Charakteryzuje je lekkość i jednocześnie duża wytrzymałość na uszkodzenia mechaniczne. Papier jest w 100% odnawialny i biodegradowalny. Czas rozłożenia jest krótki. Ze względu na swoją strukturę z papieru można stworzyć niesamowitą ilość i rodzaje naczyń oraz opakowań. Dzięki ekologicznej "powłoce glinianej" (która również jest biodegradowalna), stosowanej np. w talerzykach papierowych - są one dużo bardziej wytrzymałe, sztywne i gładkie. Czym dokładnie jest powłoka gliniana? To ultra cienka warstwa kaolinu, która pokrywa wierzchnią część naczynia.

e.) POJEMNIKI ZE SPIENIONEGO EPP

To nowoczesne ekologiczne rozwiazanie. Opakowanie ze spienionego polipropylenu są eko zamiennikiem spienionego pilistyrenu. Dzięki swojej budowie nadaje się w 100% do recyklingu. Różni się od standardowego styropianu wyglądem i jakością. Posiada ekologiczny wygląd oraz jest zdecydowanie sztywniejszy od klasycznego pojemnika. Wielką zaletą tego pojemnika jest możliwość podgrzewania w nim jedzenia w mikrofali.

WADY PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH

Dla nas - konsumentów, jedyną tak naprawdę wadą jest cena. Pojemniki i tworzywa ekologiczne są droższe od plastiku. Jednak sądzimy, że zalety wynikające z porzucenia tego szkodliwego materiału są znacznie większe w perspektywie zagrożeń wynikających z jego dotychczasowego użytkowania. Przeliczając tak naprawdę nasz miesięczny wydatek na opakowania na wynos oraz sztućce, wydaje nam się, że budżet domowy, aż tak bardzo nie ucierpi w porównaniu do ciągłych podwyżek narzucanych nam w związku z produkowaniem ogromnej liczby śmieci z którą tak naprawdę ciężko sobie poradzić.

Jednak nie powinniśmy się martwić. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na ekologiczne tworzywa - zmniejszy się również ich cena.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA ODNOŚNIE DYREKTYWY SUP

Czy będę mógł wyprzedawać moje stany magazynowe po wejściu w życie zakazu?

Dystrybutorzy (hurtownicy, detaliści) będą mogli wyprzedawać stany magazynowe art. 5 Dyrektywy SUP jednoznacznie wskazuje, że wraz z implementacją Dyrektywy zakazane będzie "wprowadzanie do obrotu" wymienianych produktów z tworzyw sztucznych. Przez ten termin należy rozumieć pierwsze wejście produktu na rynek UE - działanie to jest zarezerwowane dla producenta lub importera. Nie dotyczy relacji dystrybutor - dystrybutor oraz dystrybutor - użytkownik.

Jakie produkty zostaną wycofane z rynku?

Wycofane z rynku zostaną wszystkie produkty wskazane w sekcji "Zakaz wprowadzania na rynek" niniejszej broszury. Wszystkie pozostałe produkty z tworzyw sztucznych pozostają na rynku, w tym opakowania do: ciast, sałat i sałatek, zgrzewu oraz sektora gastronomii (wytworzone z: PS, OPS, XPS, PET, R-PET, PP oraz XPP).

Jak Dyrektywa definiuje "tworzywo sztuczne"?

Tworzywo sztuczne oznacza materiał składający się z polimeru (innego niż naturalny) do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje i który może funkcjonować jako główny składnik strukturalny końcowych produktów

Jakie produktu będą zakazane?

Dyrektywa określa grupy produktów, które będą objęte ograniczeniem wprowadzania na rynek, w większości przypadków bez odwoływania się do konkretnych tworzyw. Oto co wiemy na ten moment:

1. Pojemniki na wynos z EPS (spieniony polistyren, pojemniki styropianowe) nie będą mogły być wprowadzane na rynek w UE, w przeciwieństwie do ich odpowiedników, czyli np. Z XPS, PP lub PET

2. Jednorazowe telerze, miski oraz sztućce są uznawane za wykonane z tworzywa sztucznego - o ile nie są wykonane z polimerów naturalnych.

3. Talerze czy miski papierowe, które są laminowane warstwą tworzywa będą wycofane z rynku.

4. Wszystkie materiały, które nie występują naturalnie w środowisku w niezmodyfikowanej wersji traktowane są jak tworzywa sztuczne (w tym tworzywa biopochodne np. PLA)

5. Produkty wykonane z surowców naturalnych (np. papier, otręby) z dodatkiem PLA również podlegają działaniu Dyrektywy.

Jakie tworzywa będzie można stosować w dalszym ciągu?

Możliwości dalszego stosowania tworzyw sztucznych są w dużej mierze uzależnione od konkretnych grup produktowych i przepisów Dyrektywy. Na przykład - zakazane zostają wszystkie pojemniki na wynos wykonane z EPS, ale dozwolone będzie ich wykonanie z innych materiałów (np. XPS, XPP i inne). Sztućce, talerze i mieszadełka jednorazowe będą mogły być wykonane tylko i wyłącznie z polimerów naturalnych. Dzisiaj jednak nie ma na rynku dostępnego polimeru naturalnego, z którego można by je wykonać. Produkty wymienione w Dyrektywie SUP będą mogły być wykonane z surowców niezawierających plastiku - drewna, papieru, trzciny.

Czy na produkty z tworzyw sztucznych będzie nałożony podatek?

Wiceminister finansów Piotr Patkowski w sprawie tzw. "plastic levy" zadeklarował, że utworzenie nowej kategorii dochodów budżetu UE nie oznacza wprowadzenia unijnego podatku od plastiku oraz nałożenia bezpośrednio na konsumentów lub producentów plastiku nowych obowiązków lub obciążeń fiskalnych.

Do kiedy będę mógł sprzedawać wycofane produkty? Kiedy zakaz sprzedaży wchodzi w życie?

Dyrektywa zobowiązuje Państwa Członkowskie do implementacji jej założeń do 3 lipca 2021. jednak w wielu krajach, w tym również w Polsce, nie powstały jeszcze żadne ostateczne akty prawne, które określają termin wprowadzenia zakazów. Cały czas możliwe będzie wyprzedawanie stanów magazynowych.

Czytaj kolejny